Wat hebben invasieve planten, vastgoed, auto’s, een familiebedrijf, social media, hackers en vliegen met elkaar gemeen? Op het eerste gezicht niet zoveel. Toch bleken de tien afleveringen van seizoen 4 van de Flexibilivrijheid Podcast verrassend vaak over dezelfde dingen te gaan: beginnen zonder precies te weten waar je uitkomt, fouten maken, risico nemen, je koers aanpassen en ontdekken dat vrijheid uiteindelijk misschien wel belangrijker is dan geld.

Tien gasten met totaal verschillende achtergronden leverden daarmee samen een mooie ondernemersles op: je hoeft niet precies te weten waar je uitkomt om te kunnen beginnen.

Van Japanse duizendknoop tot vliegen

Seizoen 4 begon met André Evers, specialist in invasieve exoten. Een vakgebied waarvan waarschijnlijk maar weinig mensen als kind zeggen: dat wil ik later worden. Zijn ondernemersverhaal bleek meteen typerend voor het seizoen. André begon met een idee dat niet werkte zoals hij had gehoopt, paste zijn koers aan en bouwde vanuit die verandering een succesvol adviesbedrijf op.

Een week later zat makelaar Peter Burbach aan tafel. Zijn verhaal voerde langs Australië, vastgoed, zakelijke samenwerkingen en exclusieve woningen. Onder de verhalen over huizen, auto’s en ondernemen zat vooral een heel eenvoudige les: uiteindelijk doe je zaken met mensen.

Ook bij Virginia Grüter liep de weg naar het ondernemerschap niet in een rechte lijn. Haar passie voor auto’s leidde uiteindelijk tot Virelli Lease, maar een eerdere onderneming kostte haar duizenden euro’s. Geen leuk leergeld, maar wel ervaring die ze kon meenemen naar haar volgende onderneming.

Lisa liet vervolgens zien hoe snel het ook kan gaan. Ze maakte de overstap van loondienst naar freelancen, investeerde in een businesscoach, gebruikte LinkedIn om zichtbaar te worden en klanten te vinden en kon na twee jaar ondernemerschap haar eigen appartement kopen. Haar verhaal laat daarmee ook de andere kant van onzekerheid zien. Ondernemen brengt risico’s met zich mee, maar kan tegelijkertijd mogelijkheden creëren die je in loondienst misschien niet had.

Met Olaf de Rooij ging het gesprek onder meer over sales, persoonlijke ontwikkeling en focus. Koud bellen werkt volgens hem nog steeds prima, zolang je maar daadwerkelijk in actie komt. Minstens zo interessant was zijn boodschap over alle goedbedoelde adviezen die je krijgt zodra je voor jezelf wilt beginnen. Er zijn altijd mensen die precies weten waarom iets niet kan. Soms moet je vooral zelf ontdekken of ze gelijk hebben.

Joyce Kersten koos weer een heel andere route. Zij nam samen met haar broers het familiebedrijf NKI over van haar ouders. Een bestaand bedrijf overnemen klinkt misschien eenvoudiger dan vanaf nul beginnen, maar brengt zijn eigen uitdagingen mee. Hoe verdeel je verantwoordelijkheden, hoe praat je over geld en wat doe je wanneer een zakelijke discussie de familieverhoudingen raakt? De overname nam ongeveer vijf jaar in beslag en één uitgangspunt stond daarbij bovenaan: “Familieband gaat vóór het bedrijf.”

Bij Erik van Eeuwen draaide het gesprek nadrukkelijk om risico nemen. Zijn loopbaan voerde langs IT-projectmanagement, een antiekwinkel, survivaltrainingen, AI en verschillende ondernemingen. Niet alles werkte en sommige ideeën waren misschien zelfs hun tijd vooruit, maar dat weerhield hem er niet van nieuwe dingen te proberen. Zijn uitspraak “Als je geen risico neemt, dan wordt het nooit wat” vat niet alleen zijn eigen verhaal samen, maar eigenlijk een groot deel van seizoen 4.

Alice Kaal bracht het gesprek daarna naar social media. Voor veel zelfstandigen is dat iets wat er een beetje bij wordt gedaan, terwijl zichtbaarheid juist een belangrijk onderdeel van ondernemen kan zijn. Ook AI kwam ter sprake. Je kunt ChatGPT natuurlijk je LinkedIn-posts laten schrijven, maar als iedereen dezelfde hulpmiddelen gebruikt, wordt persoonlijkheid alleen maar belangrijker. Technologie kan je helpen sneller te werken; jezelf laten zien moet je uiteindelijk nog steeds zelf doen.

Met ethical hacker Pascal Hoekstra kwamen we in aflevering 9 in de wereld van cybersecurity terecht. Hoe makkelijk kom je ergens binnen als je weet waar je moet kijken? Soms verontrustend makkelijk. Maar ook hier kwam het gesprek uiteindelijk terug bij ondernemen, tarieven, vertrouwen, klanten en de waarde van specialistische kennis. Een vakman wordt tenslotte niet betaald omdat hij een minuut met een hamer slaat, maar omdat hij weet waar hij met die hamer moet slaan.

Het seizoen eindigde met Rob Rake, die op dat moment een ondernemerscarrière van 31 jaar achter de rug had. Hij bouwde een bedrijf met bijna duizend klanten en 32 telefonistes op en verkocht uiteindelijk zijn aandelen. Daarna hoefde hij in principe niet meer te werken, maar niets doen bleek helemaal niet het doel. Hij ging juist iets doen waar hij altijd al enthousiast van werd: vliegen. Tegenwoordig werkt hij freelance als Aeronautical Station Operator op Twente Airport.

Een mooie afsluiting van een seizoen dat vaak over vrijheid ging. Niet over de vrijheid om niets meer te doen, maar over de vrijheid om te kunnen kiezen wat je wél wilt doen.

Tien verschillende verhalen met dezelfde rode draad

De verschillen tussen de gasten waren groot. Sommigen stonden nog relatief aan het begin van hun ondernemerschap, anderen konden terugkijken op tientallen jaren ervaring. De één begon alleen, de ander met een compagnon of familie. Er waren ondernemers die wilden groeien, ondernemers die vooral hun eigen vak wilden uitoefenen en ondernemers die na jarenlang bouwen juist ontdekten dat groter niet automatisch beter is.

Toch kwamen opvallend veel lessen overeen. Bij vrijwel niemand verliep alles volgens plan. Er mislukten bedrijven en ideeën, samenwerkingen liepen anders dan verwacht, er werd geld verloren en er waren momenten van twijfel. Tegelijkertijd hoorde je bijna niemand zeggen dat hij of zij achteraf liever helemaal geen risico had genomen.

Misschien is dat wel de belangrijkste overeenkomst van seizoen 4. Ondernemerschap begint zelden met volledige zekerheid. Je kunt onderzoeken, rekenen, plannen en advies vragen, maar op een gegeven moment moet je een beslissing nemen terwijl je nog niet weet hoe die gaat uitpakken.

Ook vrijheid kreeg gedurende het seizoen verschillende betekenissen. Voor de één betekende het ontsnappen aan loondienst, voor een ander zelf bepalen met welke klanten je werkt en voor weer een ander financieel op een punt komen waarop werken niet meer hoeft, maar nog wel mag. Geld speelt daarbij natuurlijk een rol, maar vooral omdat het mogelijkheden creëert. Het geeft je uiteindelijk meer ruimte om keuzes te maken.

De drie mooiste uitspraken van seizoen 4

Als ik uit alle gesprekken drie uitspraken moet kiezen die voor mij het seizoen samenvatten, zijn het deze.

“Als je geen risico neemt, dan wordt het nooit wat.”

Erik van Eeuwen vat hiermee misschien wel de essentie van ondernemen samen. Je hoeft niet roekeloos te zijn, maar volledige zekerheid en ondernemerschap gaan nu eenmaal slecht samen. Wie pas beweegt wanneer de uitkomst gegarandeerd is, zal waarschijnlijk lang blijven staan.

“Familieband gaat vóór het bedrijf.”

De uitspraak van Joyce Kersten gaat ogenschijnlijk over ondernemen met familie, maar is eigenlijk veel breder. Succes is weinig waard wanneer je onderweg de dingen beschadigt die belangrijker zijn dan je onderneming.

“Niet meer twijfelen, gewoon doen.”

Opnieuw Joyce, maar deze uitspraak had net zo goed van meerdere gasten uit seizoen 4 kunnen komen. Je kunt nog een businessplan schrijven, een cursus volgen, je website aanpassen, je spaargeld nog eens tellen of iemand anders vragen wat hij ervan vindt. Uiteindelijk ontdek je maar op één manier of iets werkt: door het te doen.

Van moeten naar mogen

Na tien gesprekken blijft voor mij vooral hangen dat er niet één juiste manier van ondernemen bestaat. Je kunt jong beginnen of na een lange carrière, freelancer worden of een bedrijf met personeel bouwen, een familiebedrijf overnemen of helemaal vanaf nul beginnen. Je kunt willen groeien, maar ook ontdekken dat vrijheid voor jou juist betekent dat je niet groter hoeft te worden.

De redenen om te ondernemen verschillen net zo goed. Meer verdienen, een kans zien, ergens heel goed in zijn, een passie volgen of simpelweg meer zeggenschap willen over je eigen leven: het kwam allemaal voorbij.

Uiteindelijk kwamen veel gesprekken toch weer uit bij dat ene woord: vrijheid.

Niet de vrijheid om niets meer te hoeven doen, maar de vrijheid om steeds vaker zelf te bepalen wat je doet, met wie je het doet, wanneer je het doet en waarom je het doet.

Misschien is dat uiteindelijk wel precies waar Flexibilivrijheid over gaat: niet stoppen met werken, maar ervoor zorgen dat werk steeds beter past bij het leven dat jij wilt leiden.

Op naar seizoen 5.